Sebâtü’l-Âcizîn, 17. ve 18. yüzyılda Buhara-Semerkand ilim geleneğinin önde gelen simalarından Nakşibendî-Müceddidî mutasavvıf Sûfî Allahyâr tarafından kaleme alınmış manzum bir didaktik metindir. Ehl-i sünnet akidesini ve Hanefî-Mâtürîdî metodunu esas alan bu eser, Çağatayca yazılmış olması itibarıyla Doğu Türkçesinin geniş coğrafyasında asırlar boyunca okunmaya devam etmiştir.

Varyantlarına göre 1000-2000 beyit arasındaki hacmiyle geniş bir muhtevayı barındıran eserin yalnızca akaide tahsis edilmiş bölümü değil, tamamı Sûfî Allahyâr’ın kelâmî ve mezhebî tutumunun izlerini taşımaktadır. Akaid bölümünde Mâtürîdîliğin temel ilkeleri sade bir dille okuyucuya sunulurken, metnin bütününe yayılan mezhebî tercihler ve kelâmî yaklaşımlar müellifin Hanefî-Mâtürîdî çizgideki konumunu daha geniş bir perspektiften ortaya koymaktadır.

Bu tebliğde Sebâtü’l-Âcizîn’in Sûfî Allahyâr’ın kelâmî kimliğini yansıtma biçimi, eserde benimsenen mezhebî tutumun temel parametreleri ve Hanefî-Mâtürîdî gelenekle kurulan ilişkinin metindeki tezahürleri incelenecektir. Böylece Türkistan’da şekillenen Mâtürîdîlik anlayışının bu özgün didaktik metin aracılığıyla nasıl temsil edildiği ve aktarıldığı, Türk-İslam düşünce geleneği içindeki yeri ve önemi ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Ehl-i Sünnet, Hanefîlik-Mâtürîdîlik, Sebâtü’l-Âcizîn, Sûfî Allahyâr, Çağatayca, Türkistan.